Ciężko policzyć wszystkich malarzy, którzy zasłużyli na wyróżnienie. Każdy uzna innego artystę za tego najważniejszego, z największym wkładem w rozwój sztuki i malarstwa. Sama mam kilku faworytów, których doceniam za dobytek artystyczny, ale wybitnie lubię niektórych za zawziętość, odwagę i rewolucyjny sposób myślenia. Na czele tej grupy stoi bez wątpienia Wassily Kandinsky, który naprawdę w dziejach malarstwa nieźle namieszał. Dlaczego? Dowiecie się z tego wpisu.
Wassily Kandinsky urodził się w 1866 w Moskwie, zmarł w 1944. Spopularyzował malarstwo abstrakcyjne w ostatnich latach XIX wieku i na początku XX wieku. W swoim wyjątkowym spojrzeniu na formę i cel sztuki kładł nacisk na integrację tego, co wizualne i słuchowe. Kandinsky uważał, że sztuka jest ściśle związana z muzyką. Miała ona dla niego ogromne znaczenie. Poszukiwał relacji między muzyka a malarstwem, porównując oddziaływanie barw do brzmienia instrumentów muzycznych, np. cynober według Kandinky’ego wyraża pasję i brzmi jak tuba, błękit działa uspokajająco i w zależności od natężenia sugeruje brzmienie fletu, wiolonczeli lub organów itd.
Artysta uważał, że celem sztuki jest przekazanie niezwykłości i wewnętrznej wizji malarza. Jego zdaniem abstrakcja absolutna pozwala na głębszy, wzniosły wgląd a naśladowanie natury po prostu utrudnia to przedsięwzięcie.
Malarstwo naturalistyczne to przedstawienie jakiegoś fragmentu przyrody, krajobrazu wiernie skopiowanego gdy maluje to realista. Naturalista przekształca fragment natury według swojego temperamentu. W zależności od wielkości takiej zmiany nazywa się „impresjonistą”, „ekspresjonistą”, „kubistą” etc. Kandinsky sam mówił, że malarstwo abstrakcyjne jest żywym zjawiskiem, które nie poddało się klasyfikacji i katalogowaniu. Sztuka abstrakcyjna nie tkwi jedynie w teraźniejszości, lecz chwyta się przyszłości, a nawet może jest bardziej sztuką przyszłości niż teraźniejszości.
Według Kandinsky’ego podstawowym celem sztuki jest poszukiwanie i wyzwolenie tkwiących w człowieku sił duchowych. Zatem prawdziwa sztuka powstaje dopiero wówczas, gdy twórca działa pod wpływem „konieczności wewnętrznej”, kiedy jego malarstwo staje się wyrazem potężnego ładunku emocji i głęboko ukrytych sił mistycznych.
Aby wkroczyć w świat abstrakcji, musimy wyzbyć się tego, co zewnętrzne i kierować się uczuciami.
Przeprowadzając analizę form i barw, Kandinsky stwierdzał, że każda forma jest „uzewnętrznieniem treści wewnętrznych”. W swoich obrazach powołuje do życia elementy abstrakcyjne nawiązujące do geometrii: kwadrat, koło, trójkąt, romb, trapez i mnóstwo innych form, coraz bardziej skomplikowanych i niemających nazw geometrycznych.
Namalowany w 1911 roku „Obraz z kołem”,znajdujący się obecnie w Muzeum Narodowym Gruzji w Tbilisi, uważany jest za pierwsze malarstwo abstrakcyjne w karierze Kandinsky’ego i pierwsze malarstwo abstrakcyjne na świecie.
Zanim całkowicie poświęcił się sztuce, Kandinsky studiował prawo na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym. Ukończył studia w 1893 roku i przez trzy lata wykładał prawo na uniwersytecie. Następnie zaproponowano mu stanowisko profesora prawa na Uniwersytecie Dorpat w Tartu (w dzisiejszej Estonii). W wieku 30 lat postanowił jednak skupić się na malarstwie.
Gdyby nie Kandinsky nie powstało by napewno dziś używane określenie abstrakcji i abstrakcjonizmu. Z łaciny abstractio to „oderwanie”, to kierunek we współczesnych sztukach plastycznych, który charakteryzuje się wyeliminowaniem wszelkich przedstawień mających bezpośrednie odniesienie do form lub przedmiotów obserwowanych w rzeczywistości. Jest to sztuka abstrakcyjna, bezprzedmiotowa. Malarze abstrakcyjni szukali nowych form tj.: linia – plama, pion – poziom, odrzucając figuratywność na rzecz wewnętrznej konstrukcji obrazu, układu linii barwnych plam, prostych form geometrycznych. Malarstwo to pragnęło wyzwolić się od tematu, odejść od rzeczywistości, zrezygnować z naśladowania natury, dopuszczając inspiracje naturą. Innymi prekursorami abstrakcjonizmu byli: Hilma af Klint i Edward Munch.
Kandinsky wprowadził nową klasyfikację gatunkową w malarstwie.
W miejsce dotychczas stosowanych kategorii portretu, pejzażu i martwej natury Kandinsky stworzył „impresja” – prace, które zachowały związek z naturą; „improwizacje” – spontaniczne i często nieświadome wyrażanie wewnętrznych wrażeń i emocji; i „kompozycje” – synteza formy zewnętrznej i substancji wewnętrznej wyrażona za pomocą linii i kolorów.
Mnie Kandinsky inspiruje wyjątkowo silnie, będąc przykładem człowieka, który zerwał z kanonami. Wymyślił coś swojego, na początku zupełnie odstającego od norm, kontrowersyjnego i nieakceptowalnego, co po czasie zostało docenione, zyskało nazwę i stało się rodzajem sztuki, której wcześniej nie znano. Bez takich ludzi rozwój byłby niemożliwy. To jednostka wyłamująca się poza zasady jest prekursorem zmiany. Tam gdzie wszyscy myślą to samo nie myśli nikt.
Autor wpisu
Danuta Vis Wiśniewska
Źródła obrazów
https://www.wassilykandinsky.net/